Hải Phòng khai bút xuân Bính Ngọ, tri ân danh nhân Chu Văn An

Sự kiện được Đảng ủy – HĐND – UBND – UB MTTQ Việt Nam phường Chu Văn An, thành phố Hải Phòng tổ chức trang trọng tại đền thờ Chu Văn An (thuộc di tích quốc gia Phượng Hoàng), sáng 24/2 (mùng 8 tháng Giêng âm lịch).

Đây cũng là hoạt động văn hóa truyền thống mang ý nghĩa khơi dậy tinh thần học tập, rèn luyện, hun đúc chí hướng lập thân, lập nghiệp cho thế hệ trẻ trong năm mới.

Cung tuyên văn tế tri ân Vạn thế sư biểu, Danh nhân văn hóa thế giới Chu Văn An. Ảnh: Phùng Nguyện.

Trong diễn văn khai bút, ông Nguyễn Tuấn Hưng, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Chu Văn An khẳng định, lễ khai bút hàng năm được tổ chức vào dịp đầu xuân tại phường Chu Văn An là hoạt động nhằm tiếp nối, phát huy truyền thống hiếu học, trọng trí tuệ của dân tộc và tri ân danh nhân Chu Văn An.

Ông Lê Ngọc Châu, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Hải Phòng khởi trống khai bút xuân Bính Ngọ 2026 tại đền thờ thầy Chu Văn An. Ảnh: Phùng Nguyện.

Danh nhân Chu Văn An sinh năm 1292, mất năm 1370, tên hiệu là Tiều Ẩn, tên chữ là Linh Triệt, người làng Quang Liệt, huyện Thanh Đàm, nay là phường Thanh Liệt, thành phố Hà Nội.

Cả cuộc đời ông luôn dành cho sự nghiệp dạy học, với triết lý giáo dục nhân văn, không phân biệt giàu nghèo, học phải đi đôi với thực hành, tự suy nghĩ, khơi dậy, phát hiện chân lý cũng như khả năng ẩn giấu trong từng con người, học suốt đời để biết, để làm việc và để cống hiến cho xã hội.

Tư tưởng giáo dục của ông là đề cao sự công bằng, bình đẳng, coi trọng giáo dục con người và văn hóa, đó chính là nền móng để phát triển đất nước, có những giá trị tiến bộ vượt thời đại, gần gũi với mục đích giáo dục của Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên Hợp Quốc (UNESCO) ngày nay, đó là: “học để biết, học để làm, học để chung sống, học để làm người và học để khẳng định bản thân”.

Ông Nguyễn Tuấn Hưng, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Chu Văn An đọc diễn văn khai bút. Ảnh: Phùng Nguyện.

Với tài năng xuất chúng, đức độ hơn người, ngoài 30 tuổi, Chu Văn An được vua Trần Minh Tông mời làm Tư nghiệp Quốc Tử Giám, dạy thái tử và con em các quan lại học tập.

Đến đời vua Trần Dụ Tông, triều đình rối ren, ông khuyên can nhà vua vững con thuyền an dân, dâng “thất trảm sớ” xin trừng trị bảy gian thần nhưng bất thành. Sau đó ông cáo quan về núi Phượng Hoàng, nay là phường Chu Văn An, thành phố Hải Phòng – nơi thông xanh, trúc biếc, dựng nhà dạy học, tìm cây thuốc chữa bệnh, viết sách, làm thơ.

Nhà thư pháp Lê Thiên Lý, thành viên Câu lạc bộ Hán Nôm thành phố Hải Phòng trình diễn khai bút Hán văn. Ảnh: Phùng Nguyện.

Tháng 11 năm Canh Tuất 1370, trái tim Vạn thế sư biểu – người thầy của muôn đời Chu Văn An đã ngừng đập giữa mây ngàn, gió núi Phượng Hoàng. Tưởng nhớ công lao, đức nghiệp to lớn của ông, vua Trần Nghệ Tông đã truy tặng ông tước Công – tước phẩm cao nhất, tòng tự ở Văn Miếu – Quốc Tử Giám và được hậu thế xây dựng đền miếu phụng thờ, tạc tượng, lập bia, đời đời ngưỡng mộ.

Bốn chữ “Chính đại quang minh” – biểu trưng cho đường lối đúng đắn, sáng suốt, vì dân vì nước. Ảnh: Phùng Nguyện.

Trải qua các thời kỳ lịch sử, thầy Chu Văn An đã trở thành biểu tượng gắn liền với truyền thống hiếu học và sự nỗ lực vươn lên trên con đường học tập, lập thân, kiến quốc của người Việt Nam. Di sản mà ông để lại cho đời sau là nhân cách, tư tưởng giáo dục và khí phách của kẻ sĩ Thăng Long…

Theo Bí thư Đảng ủy phường Chu Văn An, khai bút đầu xuân là “khai chữ, khai tâm, khai trí, khai nghiệp, khai nghề”. Vì thế, việc đặt nét bút đầu tiên của năm mới vào ngày đại cát mang ý nghĩa rất quan trọng, tượng trưng cho khởi đầu năm mới hanh thông, cát tường.

Lãnh đạo UBND thành phố Hải Phòng và lãnh đạo một số cơ quan, ban, sở ngành, địa phương của thành phố khai bút chữ Quốc ngữ với bẩy chữ “Trí – Minh – An – Khang – Vinh – Thịnh – Phúc”. Ảnh: Phùng Nguyện.

“Hôm nay, ngày mùng 8 tháng Giêng, với tấm lòng thành kính, tri ân, Lễ Khai bút xuân Bính Ngọ được Đảng ủy – HĐND – UBND – UB MTTQ Việt Nam phường Chu Văn An tổ chức tại đền thờ thầy Chu Văn An bằng sự tôn nghiêm, trang trọng và tâm thành. Đây là dịp để nhân dân cả nước nói chung và nhân dân phường Chu Văn An nói riêng càng thêm tự hào về truyền thống hiếu học của dân tộc, tôn vinh, tri ân Vạn thế sư biểu Chu Văn An, đồng thời góp phần bồi đắp, gìn giữ giá trị di sản văn hóa phi vật thể của dân tộc”, ông Nguyễn Tuấn Hưng phát biểu.

Ông Lê Ngọc Châu, Chủ tịch UBND thành phố Hải Phòng trao tặng khen thưởng cho các học sinh có thành tích xuất sắc tiêu biểu trong học tập và rèn luyện năm 2025. Ảnh: Phùng Nguyện.

Lễ khai bút năm nay diễn ra với các nghi thức trang trọng, gồm có cung tuyên văn tế tri ân danh nhân Chu Văn An; diễn văn khai bút đầu xuân; khởi trống khai bút; trình diễn thư pháp Hán văn với bốn chữ “Chính đại quang minh”; khai bút chữ Quốc ngữ với bẩy chữ “Trí – Minh – An – Khang – Vinh – Thịnh – Phúc” (mang ý nghĩa về trí tuệ, sức khoẻ, sự nghiệp, phúc đức); dâng hương tri ân Vạn thế sư biểu.

Lãnh đạo UBND thành phố Hải Phòng và các đại biểu dâng hương tại đền thờ thầy Chu Văn An. Ảnh: Phùng Nguyện.

Cũng tại khu vực đền thờ Chu Văn An, các nhà thư pháp thực hiện trình diễn, tặng chữ đầu xuân cho đại biểu và nhân dân, giới thiệu những giá trị tinh hoa của nghệ thuật thư pháp truyền thống, góp phần làm phong phú thêm không gian văn hóa tại đền thầy. Hoạt động không chỉ tạo điểm nhấn nghệ thuật đặc sắc mà còn giúp thế hệ trẻ thêm hiểu, thêm yêu di sản chữ nghĩa dân tộc…

Nhân dịp này, UBND phường Chu Văn An trao thưởng cho 20 học sinh có thành tích xuất sắc tiêu biểu trong học tập và rèn luyện năm 2025.

Các đại biểu, người dân, du khách và đại diện các nhà trường, học sinh dâng hương tại đền thờ thầy Chu Văn An. Ảnh: Phùng Nguyện.

Em Nguyễn Minh Phong, học sinh Trường THCS Thanh Liệt (Hải Phòng) cho biết, đây là năm thứ hai em về với đền thờ để dâng hương, xin chữ. “Em thấy rất vui và phấn khởi khi được về đây trong dịp đầu năm mới. Em xin hứa sẽ học hành chăm chỉ, không phụ lòng bố mẹ và thầy cô. Những chữ xin ở đền thầy, em về sẽ treo ở nơi trang trọng trong nhà mình”.