Tài khoản
AdminLịch sử cho thấy tà áo dài Việt luôn thay đổi theo thời gian. Khoảng 20 năm trở lại đây, nhiều nhà thiết kế, nghệ nhân đưa ra nhiều kiểu áo dài mới lạ, sang trọng, tôn lên vẻ đẹp phụ nữ Việt. Tuy nhiên, sự thay đổi chỉ được đón nhận khi tuân theo khuôn khổ kín đáo, nền nã, tôn vinh vẻ đẹp của người phụ nữ Việt.
Việc nhiều thương hiệu thời trang ra mắt trang phục ngắn trên đầu gối, xuyên thấu hay cắt xẻ sâu rồi gắn mác áo dài gây ra những cuộc tranh cãi gay gắt.
Định danh minh bạch
Nhà nghiên cứu văn hóa Đinh Hồng Cường cho rằng mọi hiểu lầm xoay quanh áo dài truyền thống đều dẫn đến nguy cơ mai một, xói mòn giá trị văn hóa Việt. Chuyên gia khẳng định dù trải qua nhiều lần cách tân, áo dài truyền thống vẫn giữ được hồn cốt, sự thanh lịch, trang nhã như thuở ban đầu. Trong cuộc cải cách áo dài 5 thân của phụ nữ ở thập niên 1930, các họa sĩ tham dự vào việc cải tiến như Lê Phổ, Nguyễn Cát Tường… đã biến đổi chiếc áo 5 thân thành 2 thân vải, làm cho áo ôm thân thể hơn, và bỏ đường nối sống giữa (vạt trước và vạt sau) và thân vải nằm bên trong.
Dù trải qua nhiều lần cách tân, áo dài truyền thống vẫn giữ được hồn cốt, sự thanh lịch, trang nhã.
Không khó để phân biệt áo dài Việt Nam với những trang phục truyền thống của quốc gia châu Á khác. Theo chuyên gia, các tiệm thời trang và người tiêu dùng cần có tri thức nền về áo dài như lịch sử hình thành và quá trình phát triển, có ý thức bảo vệ trang phục dân tộc để tránh tình trạng đánh tráo khái niệm. Nhầm lẫn giữa áo dài với sườn xám hay bất kỳ trang phục đặc trưng của quốc gia nào khác là điều vô cùng nguy hiểm.
Ví dụ, sườn xám có độ hở táo bạo, đường cắt xẻ lên đến tận đùi, ôm sát cơ thể. Trong khi đó, áo dài Việt xẻ lườn nhưng chỉ chạm đến cạp quần”, chuyên gia nói. Không chỉ kiểu dáng, một số chi tiết trên các mẫu áo cũng gây ra tranh luận. Dịp Tết Nguyên đán 2026, mẫu áo dài sử dụng khuy thắt tay, khuy hoa nổi đặt lệch thân được nhiều thương hiệu thời trang tung ra thị trường. Trong khi đó, áo dài truyền thống được biết đến với hàng khuy đồng (khuy xương, ngọc, bạc, vàng…) chạy dọc thân áo, bố cục tiết chế và tinh thần thanh nhã.
Trao đổi với PV Tiền Phong, nhà thiết kế Lê Thanh Hòa khẳng định áo dài Việt Nam có cấu trúc và ngôn ngữ tạo hình riêng, được hình thành qua quá trình lịch sử và thích nghi văn hóa. Đặc trưng của áo dài truyền thống nằm ở đường xẻ tà, phom dáng ôm dọc cơ thể, cách xử lý cổ, tay, thân áo và đặc biệt là hệ khuy cài lệch. Việc sử dụng khuy tàu, nút thắt dây hay chi tiết trang trí mang đặc trưng Hán phục có thể xem là hình thức vay mượn và giao thoa thẩm mỹ trong bối cảnh thời trang đương đại.
Chiếc váy ngắn từng được một thương hiệu thời trang lớn giới thiệu là áo dài cách tân.
Những thiết kế này có thể đẹp, hợp xu hướng, nhưng nếu xét nghiêm ngặt, không thể gọi là áo dài truyền thống Việt Nam, mà nên được định danh rõ ràng là thiết kế cách tân hoặc trang phục lấy cảm hứng Á Đông.
“Sự minh bạch trong cách định danh không nhằm giới hạn sáng tạo, mà giúp tôn trọng bản sắc, đồng thời tạo sự rõ ràng trong nhận thức văn hóa, tránh những tranh luận không cần thiết xoay quanh áo dài Việt Nam”, nhà thiết kế Lê Thanh Hòa nói.
Bảo vệ tài sản văn hóa quốc gia
Để phục vụ nhu cầu thị trường mùa Tết, nhiều thương hiệu thời trang lớn nhảy vào cuộc đua thiết kế, bày bán áo dài. Theo nhà thiết kế Dũng Nguyễn, thực trạng này giúp áo dài được phát triển sáng tạo, đa dạng hơn, tuy nhiên không ít thương hiệu thời trang biến áo dài trở thành những sản phẩm kết hợp giữa áo dài và váy, yếm. Điều đó ảnh hưởng rất lớn đến tinh thần và tính thẩm mỹ của trang phục này.
“Thời trang không thể thiếu yếu tố phá cách sáng tạo, nhưng với áo dài – trang phục đậm tính truyền thống – tinh thần và quy tắc chuẩn mực về phom dáng, cấu trúc cần được giữ nguyên để thể hiện nét đẹp vốn có của trang phục”, nhà thiết kế Dũng Nguyễn nói.
Áo dài tôn lên vẻ thanh lịch của phụ nữ Việt.
Đồng quan điểm với nhà thiết kế Lê Thanh Hòa, anh Dũng Nguyễn cũng cho rằng nên dùng cụm từ “thiết kế lấy cảm hứng từ áo dài” để định danh những trang phục nêu trên. Sau những tranh cãi thụ động mỗi khi trang phục lai căng áo dài xuất hiện trên thị trường, chuyện cần bàn là đưa ra chiến lược cụ thể để bảo tồn và lan tỏa giá trị của áo dài truyền thống.
Nhà nghiên cứu Đinh Hồng Cường cho rằng chỉ khi hiểu đúng về áo dài, phân biệt được áo dài với những trang phục khác, cộng đồng mới có thể gìn giữ những nét đẹp vốn có của áo dài Việt.
“Trong bối cảnh hội nhập, áo dài cần được nhìn nhận là tài sản văn hóa quốc gia, có chiến lược bảo tồn, đào tạo và sáng tạo bài bản. Cũng nên sớm thúc đẩy đưa áo dài trở thành quốc phục của Việt Nam, đồng thời, cơ quan quản lý nhà nước về văn hóa có thể đưa ra những văn bản chính thức về áo dài, với những đặc điểm, cách phân biệt cụ thể được đưa ra bởi chuyên gia, nhà nghiên cứu”, ông Đinh Hồng Cường nêu quan điểm. Chuyên gia cũng đề xuất tổ chức những buổi talk show, mở không gian lưu giữ hiện vật để công chúng hiểu thêm về quá trình phát triển của tà áo dài.
Cách tân là thay đổi chi tiết nhưng không làm ảnh hưởng tới bản dạng, bản sắc của áo dài truyền thống.
“Nhà thiết kế, người tiêu dùng cần hiểu biết đầy đủ về lịch sử hình thành, cấu trúc tạo hình và tinh thần thẩm mỹ của áo dài Việt Nam, từ đó sáng tạo và định danh sản phẩm một cách rõ ràng, minh bạch. Áo dài cần được đặt trong một hệ sinh thái văn hóa – giáo dục – thời trang. Quan trọng hơn cả, việc tiếp cận áo dài nên diễn ra một cách tự nhiên và truyền cảm hứng, thông qua thẩm mỹ, trải nghiệm và niềm tự hào văn hóa, thay vì áp đặt chuẩn mực. Khi được hiểu đúng và cảm nhận đúng, áo dài sẽ tự khẳng định vị trí của mình trong đời sống đương đại”, nhà thiết kế Lê Thanh Hòa nói.
áo dài , áo dài mùa Tết#Đừng #đánh #tráo #khái #niệm1770225580