‘Vị thế thị phần không chỉ đơn thuần đo bằng con số’

Nhân dịp Xuân Bính Ngọ 2026, Mekong ASEAN có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Tường Anh – Tổng giám đốc CTCP Cảng Hải Phòng (mã PHP), xoay quanh hành trình nối dài “di sản trăm năm” và tầm nhìn chiến lược của doanh nghiệp trong chặng đường phía trước.

Mekong ASEAN: Nếu chọn một kết quả hoạt động nổi bật nhất mà Cảng Hải Phòng đã đạt được trong năm vừa qua, ông sẽ nói gì? Và đâu là các yếu tố then chốt để đưa đến kết quả đó, thưa ông?

Ông Nguyễn Tường Anh: Theo tôi, một trong những kết quả nổi bật của Cảng Hải Phòng trong năm 2025 chính là việc đưa bến số 3, 4 của Cảng Lạch Huyện vào khai thác. Dự án này không chỉ mở ra dư địa tăng trưởng mới về quy mô và năng lực tiếp nhận tàu lớn mà còn góp phần trực tiếp đưa sản lượng container thông qua toàn cảng lần đầu tiên vượt mốc 2 triệu TEU trong năm 2025 – một dấu mốc quan trọng trong chiến lược phát triển dài hạn của công ty.

Năm 2025, sản lượng hợp nhất thông qua toàn cảng đạt 43,55 triệu tấn; doanh thu hợp nhất ước đạt 3.545 tỷ đồng; tiếp tục khẳng định vai trò là đầu mối cảng biển chiến lược của khu vực phía Bắc.

Đây là kết quả của sự định hướng đầu tư đúng và kịp thời, khi công ty kiên định với chiến lược phát triển cảng nước sâu tại Lạch Huyện, từng bước hoàn thiện hệ thống hạ tầng hiện đại, đồng bộ, tạo nền tảng để mở rộng kết nối với các tuyến dịch vụ quốc tế và nâng cao năng lực cạnh tranh trong khu vực.

Song song với đó là quá trình đổi mới quản trị và tổ chức khai thác, với trọng tâm là tái cấu trúc toàn diện, đẩy mạnh chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ trong điều hành, khai thác và chăm sóc khách hàng, nhằm nâng cao hiệu quả vận hành và chất lượng dịch vụ.

Đặc biệt, tôi thấy rằng, động lực lớn nhất của Cảng Hải Phòng nằm ở con người và sự đồng hành của khách hàng, đối tác. Đội ngũ cán bộ, người lao động luôn giữ vững kỷ luật, tinh thần trách nhiệm và khả năng thích ứng cao; trong khi đó, sự tin tưởng, gắn bó của các hãng tàu, doanh nghiệp xuất nhập khẩu cùng sự phối hợp chặt chẽ của các cơ quan quản lý Nhà nước tại cảng đã tạo nên sức mạnh tổng hợp để Cảng Hải Phòng vượt qua thách thức và duy trì tăng trưởng ổn định.

Mekong ASEAN: Xét về thị phần cảng container khu vực phía Bắc, vị thế của Cảng Hải Phòng hiện nay như thế nào, thưa ông? Doanh nghiệp đặt mục tiêu tăng trưởng thị phần trong trung hạn ra sao, khi các cảng mới và khu bến nước sâu tiếp tục mở rộng?

Ông Nguyễn Tường Anh: Năm 2025, sản lượng container thông qua toàn Cảng Hải Phòng đạt 2,1 triệu TEU, là cảng đầu tiên và duy nhất tại miền Bắc đạt được kết quả này.

Tuy nhiên, chúng tôi nhìn nhận vị thế thị phần không chỉ đơn thuần đo bằng con số, mà quan trọng hơn là vai trò trong chuỗi cung ứng, mức độ tin cậy của các hãng tàu và khả năng đáp ứng ngày càng cao của doanh nghiệp xuất nhập khẩu. Trong bối cảnh các cảng mới và các khu bến nước sâu tiếp tục được đầu tư, mở rộng, cạnh tranh là xu thế tất yếu và cũng là động lực để các cảng biển, trong đó có Cảng Hải Phòng không ngừng đổi mới.

Về mục tiêu trung hạn, Cảng Hải Phòng xác định tăng trưởng thị phần phải đi đôi với phát triển bền vững. Chúng tôi không chạy theo mở rộng bằng mọi giá, mà tập trung củng cố năng lực cốt lõi, nâng cao chất lượng dịch vụ, hiệu quả khai thác và khả năng kết nối trong toàn hệ sinh thái cảng biển – logistics – công nghiệp.

Mekong ASEAN: Bước sang năm 2026 và các năm tiếp theo, đâu là những mục tiêu chiến lược trọng tâm mà Cảng Hải Phòng sẽ ưu tiên triển khai mở rộng dư địa tăng trưởng trong tương lai?

Ông Nguyễn Tường Anh: Thời gian tới, chúng tôi tiếp tục ưu tiên đầu tư phát triển hạ tầng cảng biển hiện đại, đặc biệt là các khu bến nước sâu và các bến mới theo quy hoạch được phê duyệt, bảo đảm năng lực tiếp nhận tàu lớn, tuyến dịch vụ xa và đáp ứng tốt hơn nhu cầu của thị trường. Song song với đó là đầu tư đồng bộ thiết bị, công nghệ khai thác nhằm nâng cao hiệu quả vận hành và chất lượng dịch vụ.

Chúng tôi xác định chuyển đổi số và đổi mới quản trị là động lực then chốt. Cảng Hải Phòng sẽ tiếp tục tái cấu trúc toàn diện, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong điều hành, khai thác, hướng tới mô hình cảng thông minh, minh bạch, thuận tiện và lấy khách hàng làm trung tâm.

Doanh nghiệp cũng đặc biệt chú trọng phát triển hệ sinh thái cảng biển – logistics – công nghiệp theo hướng liên kết chặt chẽ và hiệu quả hơn. Việc mở rộng hợp tác với các đối tác trong lĩnh vực logistics, khu công nghiệp và dịch vụ hậu cần sẽ giúp tối ưu chuỗi cung ứng, giảm chi phí cho doanh nghiệp và gia tăng giá trị cho hoạt động cảng biển.

Ngoài ra, việc đào tạo, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, xây dựng đội ngũ cán bộ, người lao động chuyên nghiệp, kỷ luật, có khả năng thích ứng cao trong bối cảnh cạnh tranh và hội nhập ngày càng sâu rộng cũng được chú trọng.

Đặc biệt, xuyên suốt các mục tiêu phát triển là cam kết tăng trưởng đi đôi với phát triển bền vững, gắn hoạt động sản xuất kinh doanh với bảo vệ môi trường và trách nhiệm với cộng đồng, xã hội.

Mekong ASEAN: Nhìn lại hành trình hình thành và phát triển hàng thế kỷ, theo ông, di sản lớn nhất mà các thế hệ đi trước để lại cho Cảng Hải Phòng hôm nay là gì?

Ông Nguyễn Tường Anh: Trải qua hơn 150 năm hình thành và phát triển, điều đáng trân trọng và cũng là giá trị lớn nhất được hun đúc qua nhiều thế hệ chính là bản lĩnh vượt qua khó khăn, tinh thần trách nhiệm và ý chí đổi mới không ngừng của đội ngũ cán bộ, công nhân Cảng Hải Phòng. Dù trong điều kiện chiến tranh ác liệt hay trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt của nền kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế, Cảng Hải Phòng luôn giữ vững vai trò là “mạch giao thương” quan trọng của miền Bắc và cả nước.

Một trong những bước ngoặt lớn của công ty là chuyển đổi mô hình hoạt động sang công ty cổ phần, từ năm 2014. Mô hình này giúp Cảng Hải Phòng đổi mới mạnh mẽ công tác quản trị, nâng cao tính minh bạch, hiệu quả điều hành và khả năng thích ứng với thị trường.

Việc cổ phần hóa cũng giúp mở rộng khả năng huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực đầu tư, tạo điều kiện để công ty triển khai các dự án hạ tầng trọng điểm, đầu tư thiết bị hiện đại, mở rộng các khu bến mới, từng bước nâng cao năng lực khai thác và chất lượng dịch vụ. Những kết quả về tăng trưởng sản lượng, thị phần và vị thế dẫn đầu trong khu vực phía Bắc đều gắn liền với quá trình đầu tư này.

Quan trọng hơn, chuyển đổi mô hình đã tạo ra sự thay đổi về tư duy phát triển, từ khai thác truyền thống sang lấy thị trường và khách hàng làm trung tâm, coi đổi mới công nghệ, chuyển đổi số và phát triển dịch vụ giá trị gia tăng là động lực tăng trưởng dài hạn. Đồng thời, mô hình mới cũng khơi dậy tinh thần trách nhiệm và động lực cống hiến của đội ngũ cán bộ, người lao động.

Mekong ASEAN: Cảng Hải Phòng vừa ký biên bản ghi nhớ hợp tác đầu tư cảng biển – logistics tại KCN Bạch Đằng. Ông kỳ vọng dự án này sẽ đóng góp như thế nào vào hệ sinh thái cảng biển – công nghiệp – logistics của khu vực, và đâu là những điểm khác biệt mà dự án mang lại cho khu vực phía Bắc?

Ông Nguyễn Tường Anh: Chúng tôi kỳ vọng dự án này sẽ từng bước hình thành một không gian phát triển mới, nơi hoạt động cảng biển, logistics và sản xuất công nghiệp được kết nối chặt chẽ, bổ trợ lẫn nhau trong cùng một hệ sinh thái.

Về tổng thể, dự án không chỉ mở rộng năng lực khai thác và dịch vụ của Cảng Hải Phòng mà còn góp phần tối ưu chuỗi cung ứng, rút ngắn thời gian và chi phí logistics cho doanh nghiệp; đặc biệt là các nhà đầu tư đang và sẽ hoạt động tại KCN Bạch Đằng và lân cận.

Ở góc độ phát triển vùng, chúng tôi nhìn nhận dự án này như một mắt xích quan trọng trong việc hoàn thiện hệ sinh thái cảng biển – công nghiệp – logistics của Hải Phòng. Khi các khâu được kết nối đồng bộ, từ sản xuất, lưu kho, vận chuyển đến xuất nhập khẩu, hiệu quả vận hành của toàn chuỗi sẽ được nâng lên, qua đó tạo lợi thế cạnh tranh bền vững cho khu vực.

Điểm khác biệt mà dự án hướng tới, theo tôi, nằm ở tính liên kết và tầm nhìn dài hạn. Thay vì phát triển các hạng mục đơn lẻ, Cảng Hải Phòng cùng các đối tác định hướng xây dựng một mô hình phát triển tích hợp, gắn với hạ tầng cảng biển hiện đại, mạng lưới logistics chuyên nghiệp và các khu công nghiệp có hàm lượng công nghệ cao. Điều này sẽ góp phần nâng cao năng lực phục vụ chuỗi cung ứng quốc tế của khu vực phía Bắc, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp trong nước tham gia sâu hơn vào các chuỗi giá trị toàn cầu.

Cùng với các dự án trọng điểm khác đang và sẽ triển khai, chúng tôi kỳ vọng dự án tại KCN Bạch Đằng sẽ đóng góp thiết thực vào mục tiêu đưa Hải Phòng trở thành trung tâm cảng biển – logistics lớn của cả nước, tạo động lực phát triển mới cho vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ và đóng góp tích cực cho sự phát triển chung của nền kinh tế.

Mekong ASEAN: Từ góc nhìn doanh nghiệp, ông kỳ vọng gì ở chính sách phát triển cảng biển và logistics của Việt Nam để giúp nâng cao năng lực cạnh tranh khu vực?

Ông Nguyễn Tường Anh: Chúng tôi kỳ vọng chiến lược phát triển dịch vụ logistics quốc gia được Chính phủ phê duyệt gần đây sẽ tạo ra một hành lang chính sách dài hạn, đồng bộ và mang tính định hướng rõ rệt cho toàn ngành. Đây là lần đầu tiên Việt Nam có một chiến lược toàn diện, nhằm phát huy lợi thế vị trí địa lý, tăng cường khả năng hội nhập chuỗi cung ứng toàn cầu và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế của cả hệ thống logistics, dịch vụ cảng biển.

Trong đó, việc đặt logistics vào vị trí là ngành kinh tế quan trọng, có giá trị gia tăng cao và là động lực thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội, là nền tảng chính sách rất cần thiết.

Chúng tôi rất mong chính sách sẽ tiếp tục được thực thi một cách linh hoạt, gắn với chương trình cụ thể hoá ở cấp vùng và địa phương, nhằm tạo ra môi trường cạnh tranh lành mạnh, giảm chi phí vận hành và thời gian thông quan, cũng như khuyến khích ứng dụng công nghệ số trong toàn chuỗi logistics.

Khi chính sách quốc gia và định hướng chiến lược của doanh nghiệp đi cùng một nhịp độ, chúng tôi tin rằng năng lực cạnh tranh của hệ thống cảng biển – logistics của Việt Nam sẽ ngày càng được nâng cao, góp phần đưa Việt Nam tiến gần hơn tới mục tiêu trở thành trung tâm trung chuyển và phân phối hàng hóa có uy tín trong khu vực và thế giới.