Hợp tác kinh tế Việt

Mekong ASEAN: Năm 2025 ghi dấu nhiều hoạt động đối ngoại quan trọng trong quan hệ hữu nghị Việt Nam – Lào, theo Đại sứ, đâu là những dấu ấn nổi bật nhất trong quan hệ song phương thời gian qua?

Đại sứ Khamphao Ernthavanh: Tôi đánh giá cao những thành tựu to lớn trong quan hệ song phương giữa Lào và Việt Nam, cho thấy năm 2025 là năm bùng nổ nhiệt huyết phát triển mối quan hệ tốt đẹp, tình đoàn kết đặc biệt và hợp tác toàn diện giữa hai Đảng, hai Nhà nước và hai dân tộc Lào và Việt Nam, được thể hiện qua nhiều hoạt động từ trung ương đến địa phương. Đặc biệt quan trọng là các chuyến thăm làm việc của các lãnh đạo cấp cao Đảng và Nhà nước, như: Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Lào Thongloun Sisoulith đã tham dự Lễ kỷ niệm 50 năm Giải phóng miền Nam Việt Nam và Thống nhất đất nước, 80 năm Quốc khánh Việt Nam và Lễ ký kết Công ước Liên hợp quốc về tội phạm mạng tại Hà Nội.

Tổng Bí thư Tô Lâm đã có chuyến thăm cấp Nhà nước, tham dự Lễ kỷ niệm 50 năm thành lập nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào và đồng chủ trì cuộc họp Bộ Chính trị Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cách mạng Nhân dân Lào và Đảng Cộng sản Việt Nam tại Vientiane.

Bên cạnh đó, lãnh đạo hai Đảng và hai quốc gia đã nhất trí tăng cường quan hệ song phương lên mức hữu nghị lớn, đoàn kết đặc biệt, hợp tác toàn diện và đối tác chiến lược giữa Lào và Việt Nam. Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính và Thủ tướng Chính phủ Lào Sonexay Siphandone đã đồng chủ trì Hội nghị Hợp tác Song phương lần thứ 48. Hai bên cùng đánh giá những thành tựu hợp tác song phương trên nhiều lĩnh vực nổi bật, cùng khẳng định quan hệ chính trị – an ninh song phương vững mạnh và có sự tin cậy sâu sắc.

Nhiều dự án hợp tác đã được thực hiện hiệu quả, như Dự án Hợp tác phát triển Cảng Vũng Áng, Dự án Công viên Hữu nghị Lào – Việt Nam tại Thủ đô Vientiane, xây dựng Bệnh viện Hữu nghị Lào – Việt Nam tại tỉnh Houaphanh (Lào), phát triển cụm làng xã tại các tỉnh Houaphanh và Phongsaly,… và các dự án khác.

Hợp tác kinh tế được tích cực thúc đẩy. Hiện nay, Việt Nam là nhà đầu tư nước ngoài hàng đầu tại Lào, với tổng giá trị đầu tư hơn 6 tỷ USD. Kim ngạch thương mại hai chiều đạt 3 tỷ USD, tăng so với năm ngoái.

Hợp tác văn hóa và du lịch cũng được đẩy mạnh, với các hoạt động văn hóa giao lưu nhân dịp các ngày lễ quan trọng của hai nước, giúp nhân dân hai nước có thêm hiểu biết về những truyền thống tốt đẹp của nhau. Chính phủ hai nước cũng tiếp tục hỗ trợ học bổng cho nhau, đặc biệt, Chính phủ Việt Nam tiếp tục hỗ trợ hơn 1.000 suất học bổng các bậc cho Lào.

Trong tương lai, để tiếp tục làm sâu sắc và mở rộng quan hệ song phương, Chính phủ Việt Nam đã áp dụng chính sách thúc đẩy việc học tiếng Lào trong chương trình giảng dạy 8 ngoại ngữ tại Việt Nam; tiếp tục nghiên cứu việc thành lập các trường song ngữ dọc biên giới và thành lập Đại học Hữu nghị Lào – Việt Nam tại Vientiane.

Mekong ASEAN: Trong bối cảnh ASEAN hiện thực hóa Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2025, Đại sứ đánh giá ra sao về sự phối hợp, ủng hộ lẫn nhau giữa Việt Nam và Lào trên các diễn đàn khu vực và quốc tế?

Đại sứ Khamphao Ernthavanh: Từ khi Lào gia nhập ASEAN năm 1997, Lào và Việt Nam đã liên tục phối hợp trên cơ sở tin cậy và hỗ trợ lẫn nhau để thực hiện các Nguyên tắc ASEAN, Hiến chương ASEAN và Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2025 trên nguyên tắc đồng thuận, duy trì vai trò trung tâm của ASEAN dựa trên ba trụ cột: chính trị – an ninh, kinh tế và văn hóa, nhằm giảm thiểu khoảng cách phát triển, đạt được phát triển bền vững và giải quyết các thách thức an ninh.

Lào và Việt Nam liên tục ủng hộ lẫn nhau trong việc tăng cường vai trò tích cực của mình trong ASEAN, bao gồm việc ủng hộ các sáng kiến ​​và ưu tiên do hai nước đề xuất vì lợi ích chung của cộng đồng, với sự hợp tác chặt chẽ giữa hai nước trong nhiều cơ chế như Hội nghị thượng đỉnh ASEAN, Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN (AMM), Diễn đàn khu vực ASEAN (ARF) và các cơ chế khác như ASEAN+1, ASEAN+3 và Hội nghị thượng đỉnh Đông Á (EAS).

Hai nước cũng thường xuyên trao đổi quan điểm và tham vấn để đạt được sự đồng thuận về việc duy trì sự thống nhất và vai trò trung tâm của ASEAN, thúc đẩy hợp tác kinh tế và kết nối khu vực và tiểu khu vực, đảm bảo hòa bình và ổn định trong khu vực. Tại các diễn đàn khu vực và quốc tế như Liên Hợp Quốc, Khung hợp tác tiểu vùng Mekong và các diễn đàn đa phương khác, hai nước tiếp tục ủng hộ lẫn nhau về chính trị và ngoại giao, chia sẻ quan điểm chung về các vấn đề khu vực và quốc tế nổi bật để cùng nhau duy trì hòa bình, ổn định, phát triển bền vững, quản lý và sử dụng hiệu quả tài nguyên nước, bảo vệ các lợi ích hợp pháp của các nước đang phát triển.

Ngoài ra, hai nước cũng ủng hộ lẫn nhau tại các diễn đàn tiểu vùng Mekong như Ủy ban sông Mekong (MRC), Hợp tác Lan Thương – Mekong và Hợp tác ACMECS. Lào và Việt Nam đã phối hợp chặt chẽ để thúc đẩy sử dụng bền vững tài nguyên sông Mekong, phát triển cơ sở hạ tầng, hội nhập kinh tế và nâng cao đời sống người dân trong khu vực.

Mekong ASEAN: Nhìn lại năm 2025, năm tổng kết Kế hoạch hợp tác văn hóa, nghệ thuật và du lịch giai đoạn 2021 – 2025, Đại sứ đánh giá đâu là những kết quả nổi bật và ý nghĩa nhất trong hợp tác lĩnh vực này?

Đại sứ Khamphao Ernthavanh: Hợp tác văn hóa – du lịch là một trong những trụ cột quan trọng của tình hữu nghị lớn giữa Lào và Việt Nam, bởi đây là lĩnh vực trực tiếp thúc đẩy sự công nhận và hiểu biết về những truyền thống tốt đẹp giữa hai dân tộc.

Năm 2025, có thể khẳng định rằng hợp tác trong lĩnh vực này đã đạt được những kết quả đáng kể và có ý nghĩa, được thể hiện rõ qua các hoạt động mà hai nước đã thực hiện như: phối hợp thành công trong việc tổ chức Tuần lễ Văn hóa Việt Nam tại Lào và Tuần lễ Văn hóa Lào tại Việt Nam, cũng như Ngày Văn hóa – Du lịch Việt Nam – Lào ở nhiều địa phương. Những hoạt động này đã thể hiện rõ nét những truyền thống văn hóa – nghệ thuật độc đáo của mỗi nước, đồng thời thúc đẩy tình hữu nghị lớn và tình đoàn kết đặc biệt giữa hai nước.

Về du lịch, các Bộ, ngành và địa phương hai nước đã cùng nhau tổ chức các cuộc họp xúc tiến du lịch song phương, dự án xúc tiến “Hai nước – Một điểm đến”, đồng thời phát triển các tuyến du lịch kết nối di sản văn hóa, du lịch lịch sử và du lịch biên giới. Đặc biệt, nhiều địa phương dọc biên giới Việt – Lào đã tăng cường phối hợp tổ chức các lễ hội truyền thống và lễ hội du lịch, góp phần thu hút khách du lịch và thúc đẩy giao lưu nhân dân.

Bên cạnh đó, hai bên đã phối hợp bảo tồn, phục chế và phát huy giá trị các di tích lịch sử liên quan đến quan hệ Việt Nam – Lào, như các di tích, danh lam thắng cảnh lịch sử chung, được cả hai bên tích cực quảng bá thông qua các dự án hợp tác cụ thể và các hoạt động kỷ niệm ý nghĩa. Năm 2025, hai nước đã khánh thành Công viên Hữu nghị Lào – Việt Nam tại Vientiane, góp phần lan tỏa tình đoàn kết và thắt chặt quan hệ song phương. Lào cũng đã công nhận phần đường mòn Hồ Chí Minh phía Lào là di sản quốc gia.

Trong tương lai, hai nước sẽ tiếp tục tăng cường giao lưu nhân dân và lấy hợp tác văn hóa – du lịch làm động lực mới cho quan hệ song phương. Hai nước cần tập trung vào việc đổi mới nội dung và phương pháp giao lưu văn hóa, thúc đẩy ngoại giao văn hóa, ngoại giao nhân dân và giao lưu thanh niên để xây dựng sự hiểu biết lẫn nhau và để cộng đồng quốc tế công nhận mối quan hệ văn hóa và xã hội sâu sắc giữa hai quốc gia.

Mekong ASEAN: Đại sứ đánh giá như thế nào về tiềm năng hợp tác năng lượng, đặc biệt là năng lượng sạch và năng lượng tái tạo giữa hai nước trong giai đoạn hiện nay? Theo Đại sứ, hai bên cần có những cơ chế và định hướng hợp tác nào trong năm 2026 và những năm tiếp theo để lĩnh vực năng lượng thực sự trở thành trụ cột chiến lược của quan hệ Việt Nam – Lào?

Đại sứ Khamphao Ernthavanh: Hiện nay, vấn đề năng lượng là yếu tố quan trọng đối với các quốc gia trên thế giới. Hai nước Lào và Việt Nam đã nhất trí tăng cường hợp tác năng lượng như một tiềm năng và tầm quan trọng chiến lược trong quan hệ giữa hai nước.

Lào có tiềm năng về thủy điện, điện gió, điện mặt trời và điện sinh học, trong khi Việt Nam là thị trường tiêu thụ năng lượng lớn, với nguồn nhân lực và doanh nghiệp có năng lực thực hiện các dự án năng lượng quy mô lớn. Các dự án hợp tác năng lượng giữa hai nước đang trở thành điểm nhấn trong hợp tác kinh tế giữa hai nước, góp phần không nhỏ vào sự phát triển kinh tế – xã hội của Lào và đảm bảo an ninh năng lượng cho Việt Nam.

Để đảm bảo ngành năng lượng thực sự trở thành trụ cột chiến lược trong quan hệ Việt Nam – Lào từ năm 2026 trở đi, tôi tin rằng hai bên cần tiếp tục tham vấn và hợp tác, cụ thể hóa những đồng thuận đạt được ở cấp lãnh đạo cấp cao hai nước cũng như nội dung các thỏa thuận trong các lĩnh vực liên quan như: hoàn thiện pháp luật và cơ chế hợp tác năng lượng song phương, bao gồm các thỏa thuận dài hạn về mua bán điện và kết nối lưới điện, đảm bảo cân bằng lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người dân; tạo niềm tin cho các nhà đầu tư, đặc biệt là các doanh nghiệp Việt Nam quan tâm đến việc mở rộng đầu tư tại Lào.

Mekong ASEAN: Bước sang năm 2026 và giai đoạn phát triển mới, Đại sứ có thể chia sẻ những chính sách, định hướng ưu tiên của Chính phủ Lào nhằm tiếp tục tạo điều kiện thuận lợi, thu hút hiệu quả hơn nữa các doanh nghiệp Việt Nam đầu tư, kinh doanh lâu dài và cùng đồng hành với sự phát triển bền vững của Lào?

Đại sứ Khamphao Ernthavanh: Năm 2026, Lào dự kiến ​​thoát khỏi tình trạng quốc gia kém phát triển, do đó sẽ tiếp tục tạo điều kiện thuận lợi để thu hút các nhà đầu tư nước ngoài đầu tư vào Lào trong nhiều lĩnh vực tiềm năng như: điện lực, khai khoáng, vận tải, du lịch, sản xuất nông nghiệp sạch và công nghiệp hóa,…

Các nhà đầu tư từ Việt Nam cũng nằm trong số những nhà đầu tư hàng đầu tại Lào, sẽ được hưởng các điều kiện theo Luật Đầu tư của Lào, luật này đã được sửa đổi để tạo môi trường đầu tư nhất quán theo thời gian, hướng tới tạo sự minh bạch, ổn định, và các chính sách khác như đất đai, thuế, thủ tục hành chính,…

Lào cũng tập trung thu hút các khoản đầu tư chọn lọc gắn liền với phát triển bền vững, chào đón các doanh nhân Việt Nam có kỹ năng và kinh nghiệm kinh doanh trong các lĩnh vực năng lượng, nông nghiệp công nghệ cao, chế biến và sản xuất, cơ sở hạ tầng, vận tải, viễn thông, tài chính và ngân hàng, giáo dục và du lịch. Chính phủ Lào sẽ thúc đẩy các dự án có tính đổi mới công nghệ cao, giá trị cao, sử dụng tài nguyên hiệu quả, bảo vệ môi trường và tạo việc làm cho người dân địa phương.

Lào cũng sẽ tiếp tục thúc đẩy phân quyền và trao quyền cho địa phương, cũng như tăng cường cơ chế phối hợp giữa các Bộ, ngành Trung ương và địa phương để giải quyết khó khăn, trở ngại cho doanh nghiệp trong quá trình thực hiện nhanh các dự án; triển khai cơ chế đối thoại thường niên giữa Chính phủ và doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp Việt Nam, để tạo cơ hội phản hồi hiệu quả về việc cải thiện môi trường đầu tư tại Lào.

Ngoài ra, Chính phủ Lào cũng đặc biệt coi trọng việc kết nối hạ tầng, cải thiện giao thông, phát triển nguồn nhân lực và thúc đẩy số hóa, xem đây là những yếu tố quan trọng để nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và hỗ trợ hoạt động đầu tư, kinh doanh của doanh nghiệp nước ngoài.

Trên cơ sở tình hữu nghị to lớn, tình đoàn kết đặc biệt, hợp tác toàn diện và quan hệ đối tác chiến lược giữa Lào và Việt Nam, Chính phủ Lào hoan nghênh và khuyến khích thêm nhiều doanh nghiệp Việt Nam đầu tư và kinh doanh tại Lào. Thành công của các doanh nghiệp Việt Nam tại Lào được xem là đóng góp thực sự vào sự phát triển bền vững của Lào và là đóng góp quan trọng vào hợp tác toàn diện giữa hai nước trong kỷ nguyên mới.

Mekong ASEAN: Xin cảm ơn các chia sẻ của Đại sứ!